Κανόνες για την εκπροσώπηση των εργαζομένων σε εταιρείες με έδρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Οδηγία 2002/14/ΕΚ, η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 240/2006, καθορίζει γενικές αρχές όσον αφορά τα ελάχιστα δικαιώματα για ενημέρωση και διαβούλευση των εργαζομένων στις εταιρείες με έδρα στην ΕΕ.

Η εθνική νομοθεσία και οι εργασιακές πρακτικές ορίζουν πώς εφαρμόζονται τα εν λόγω δικαιώματα.

Η Οδηγία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 23 Μαρτίου 2002, ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το Προεδρικό Διάταγμα 240/2006.

Βασικοί όροι

Ενημέρωση: παροχή στοιχείων από τον εργοδότη στους εκπροσώπους των εργαζομένων προκειμένου να λάβουν γνώση του εκάστοτε θέματος και να το εξετάσουν.

Διαβούλευση: ανταλλαγή απόψεων και καθιέρωση διαλόγου μεταξύ των εκπροσώπων των εργαζομένων και του εργοδότη.

Βασικά σημεία

- Οι χώρες της ΕΕ μπορούν:

• να επιλέγουν εάν η νομοθεσία εφαρμόζεται σε εταιρείες με τουλάχιστον 20 ή 50 εργαζομένους,
• να θεσπίζουν ειδικούς κανόνες για εταιρείες που ουσιαστικά εμπλέκονται στους ακόλουθους σκοπούς: πολιτικούς, επαγγελματικής οργάνωσης, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς, εκπαιδευτικούς, επιστημονικούς ή καλλιτεχνικούς,
• να καθορίζουν ότι οι εργοδότες δεν χρειάζεται να ενημερώνουν ή να προβαίνουν σε διαβουλεύσεις με εκπροσώπους των εργαζομένων που θα εμπόδιζαν σοβαρά τη λειτουργία της εταιρείας.

- Η ενημέρωση και διαβούλευση καλύπτει δεδομένα σχετικά με

• πρόσφατη και πιθανή εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας,
• τη διάρθρωση και την πιθανή εξέλιξη της απασχόλησης, ιδίως αν απειλούνται θέσεις εργασίας,
• αποφάσεις που μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικές μεταβολές στην οργάνωση της εργασίας ή στις συμβάσεις εργασίας.

- Η διαβούλευση πρέπει να πραγματοποιείται:

• όταν θεωρείται ότι ο χρόνος, ο τρόπος και το περιεχόμενο είναι κατάλληλα,
• στο ενδεδειγμένο επίπεδο διεύθυνσης και εκπροσώπησης, ανάλογα με το θέμα που συζητείται,
• βάσει των σχετικών πληροφοριών που παρέχει ο εργοδότης,
• κατά τρόπον ώστε οι εκπρόσωποι των εργαζομένων να μπορούν να συναντούν τον εργοδότη τους και να λαμβάνουν απάντηση,
• προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία όσον αφορά τις αποφάσεις που μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικές μεταβολές στην οργάνωση της εργασίας ή στις συμβάσεις εργασίας.

- Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και οι σύμβουλοί τους δεν επιτρέπεται να αποκαλύψουν πληροφορίες που τους έχουν ανακοινωθεί ως εμπιστευτικές.

- Η αρχική νομοθεσία έδινε στις χώρες της ΕΕ τη δυνατότητα να αποκλείουν τα πληρώματα των ποντοπόρων πλοίων. Η εν λόγω εξαίρεση απαλείφθηκε με την τροποποίηση του 2015.

Αναθεώρηση πλαισίου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβουλεύτηκε στις αρχές του 2015 με εκπροσώπους των εργοδοτών και των εργαζομένων για το ενδεχόμενο συγχώνευσης των ακόλουθων 3 οδηγιών σε ένα νομοθετικό κείμενο: το γενικό πλαίσιο για την ενημέρωση και διαβούλευση των εργαζομένων, τις ομαδικές απολύσεις και τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων.